Jak się wylogować?

Jak się wylogować

Przeprowadzone w 2023 roku rządowe badania Nastolatki 3.0 wykazały, że młodzi spędzają online średnio 5 godzin i 36 minut dziennie, wskazując tym samym na znaczny wzrost – w 2014 roku były to 3 godziny i 40 minut, a w 2020 – 4 godziny i 50 minut.

Ponad 25% badanych zadeklarowało, że ma trudności z myśleniem o czymś innym niż platformy społecznościowe. Uzależnienie od telefonu to duży problem społeczny, który dotyczy nie tylko dzieci i młodzieży, ale i dorosłych, rodziców i nauczycieli. Sięgnięcie po komórkę to często pierwsza rzecz, jaką robimy po przebudzeniu. Zasypiamy z telefonem w ręku. Sprawdzasz, ile czasu przed ekranem spędza Twoje dziecko? Mój średni tygodniowy wynik to 2 godziny 30 minut. A Twój, rodzicu?
Łatwo wpaść w cyfrowe macki, które ściągają naszą uwagę licznymi powiadomieniami. Mózg jest zaprogramowany do szukania nowych informacji, a jego służące przetrwaniu strategie zmuszają nas do nieustannego szukania cyfrowej przyjemności. Ignorowanie telefonu jest aktywnym działaniem, bo dopamina, której dostarczają nam ekrany, informuje nas, co jest ważne i na czym powinniśmy się skupić. Jej wyrzut skutkuje zwiększonym zainteresowaniem. W tym sensie telefony komórkowe rzucają na nas zaklęcie, którego siłę widać na przykład w szkołach, w których korzystanie z telefonów nie jest regulowane, a umiejętność koncentracji staje się towarem deficytowym. Nie potrafimy się wylogować.

W jaki sposób zajmujemy możliwie najwięcej Twojego czasu i świadomej uwagi? Wykorzystaliśmy słaby punkt ludzkiej psychologii. Dajemy Ci działeczkę dopaminy.

- Sean Parker, były dyrektor zarządzający i członek rady nadzorczej Facebooka

W English Montessori School nie ma zgody na korzystanie z telefonów komórkowych podczas zajęć, bo wiemy, jak katastrofalny ma to wpływ na procesy uczenia się.

Rządy wielu krajów – na przykład Finlandii, Francji czy Austrii – decydują się na arbitralny zakaz korzystania ze smarfonów w szkołach.

Co jednak z higieną cyfrową poza szkołą, no i co z nami – dorosłymi? Mam kilka praktycznych rad.

  1. Najważniejsze jest modelowanie. Nie możemy oczekiwać od dzieci, że ograniczą korzystanie z telefonów, jeśli widzą, że i my nieustannie po nie sięgamy. Dawaj dobry przykład! Warto monitorować swój sposób korzystania z komórki za pomocą aplikacji lub wbudowanej funkcji. Można porównać swój wynik z innymi domownikami. Wiedza stanowi pierwszy krok do zmiany.

  2. Wyłącz wszystkie zbędne powiadomienia typu push notice. Pomóż zrobić to swojemu dziecku – z rozmów z naszymi uczniami wiem, że zdarza się, że piszący późno znajomi nie pozwalają im zasnąć. Najlepiej w ogóle nie trzymać telefonu w sypialni. Nie używaj go, kiedy nie jest potrzebny – korzystaj z budzika czy zegarka.

  3. Ustaw limity czasu spędzanego przed ekranami – telefonem, tabletem, telewizorem. Rekomendowana liczba godzin to do godziny dziennie dla dziecka w wieku wczesnoszkolnym, do góra dwóch godzin dla nastolatka i osoby dorosłej.

  4. Na mediach społecznościowych obserwuj tylko te osoby, z którymi chcesz pozostać w kontakcie. Aktywne komentowanie postów innych osób i wchodzenie w interakcję z nimi może tworzyć wspólnotę i wzmacniać poczucie przynależności, bycie biernym obserwatorem powoduje znacznie więcej negatywnych emocji. Dobrym sposobem na ograniczenie korzystania z mediów społecznościowych jest też odinstalowanie ich z telefonu i używanie tylko na komputerze.

  5. Najlepszym remedium na cyfrowe uzależnienie jest aktywność fizyczna. Redukuje poziom stresu, poprawia koncentrację i w naturalny sposób podnosi poziom dopaminy – najlepszy wpływ na nasz mózg mają ćwiczenia o umiarkowanej intensywności, podnoszące tętno.

Ważne, żeby się wzajemnie edukować. Czytajmy o tym, jaki nowe technologie mają na nas wpływ i zachęcajmy do tego dzieci. Przygotowując ten tekst korzystałam przede wszystkim z „Wyloguj swój mózg” autorstwa szwedzkiego psychiatry Andersa Hansena, którą polecam i nastolatkom, i dorosłym. Inną polecaną rodzicom pozycją jest też „Wychowanie przy ekranie” autorstwa związanej z Instytutem Cyfrowego Obywatelstwa Magdaleny Bigaj.

Wiele rozmów o higienie cyfrowej pojawia się również w edukacji domowej, dlatego część wskazówek omawiamy szerzej w zakładce Edukacja domowa.

W szkole temat technologii wraca bardzo często — więcej o naszych zasadach i sposobach pracy znajdą Państwo w zakładce Szkoła podstawowa.

Dorosłym rekomendujemy zwrócenie uwagi na aktualne badania:

https://cyfroweobywatelstwo.pl/internetdzieci/

https://www.gov.pl/web/baza-wiedzy/mlodziez-w-internecie—raport-nastolatki-31

Polecamy: 

Wychowanie przy ekranie
Magdalena Bigaj „Wychowanie przy ekranie”
wyloguj swój mózg
Anders Hansen „Wyloguj swój mózg”

Artykuł powstał m.in w oparciu o:

Cywińska, M. (2021, grudzień). Reakcje fizjologiczne i behawioralno-poznawcze dzieci w młodszym wieku szkolnym w sytuacjach stresowych. Forum Pedagogiczne, 11(2), 113–129. Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. 

Heszen-Niejodek, I., Ratajczak, Z. (2016). Psychologia stresu: korzystne i niekorzystne skutki stresu życiowego. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Kik, M. (2025). Stres. Jak zrozumieć swoje reakcje i odzyskać równowagę. Wydawnictwo RM.

Polska Akcja Humanitarna. (2024). Stres u dzieci i młodzieży — jakie są objawy? Jak sobie z nim radzić? https://www.pah.org.pl/stres-u-dzieci-i-mlodziezy-jakie-sa-objawy-i-jak-sobie-z-nim-radzic/

postawy prospołeczne

Kształtowanie się postaw prospołecznych u dzieci i młodzieży

2025-12-11

Postawy prospołeczne nie pojawiają się z dnia na dzień, tylko dojrzewają razem z dzieckiem. Od pierwszych zabaw w przedszkolu, przez współpracę w klasie, aż po szkolny wolontariat uczniowie uczą się, że ich gest, słowo i pomoc naprawdę mają znaczenie. W tekście przyglądamy się temu procesowi krok po kroku: od żłobka do starszych klas szkoły podstawowej.

Dlaczego dzieci kłamią

Pinokio w domu, czyli dlaczego dzieci kłamią?

2025-11-23

Kłamstwo jest naturalnym etapem rozwoju – to sposób, w jaki dzieci uczą się rozumieć siebie, innych i granice między fikcją a rzeczywistością. Zachowania te zmieniają się wraz z wiekiem, a ich przyczyny bywają złożone: od potrzeby uniknięcia konsekwencji po pragnienie akceptacji i bezpieczeństwa. W artykule wyjaśniamy, jak reagować wspierająco i kiedy warto szukać pomocy specjalisty.

Zrozumienie granic

Zrozumienie granic: Jak unikać naruszeń podczas wspólnych chwil?

2025-11-19

Spotkania rodzinne potrafią być pełne ciepła, ale dla wielu dzieci są również przestrzenią, w której granice bywają naruszane. Artykuł wyjaśnia, jak wspierać dziecko w stawianiu granic, jak reagować na niechciane gesty bliskości i w jaki sposób rozwijać w dziecku świadomość własnych potrzeb oraz umiejętność asertywnej komunikacji.